U bent hier: Start >overzicht nieuwsbrief > augustus 2010 > Intellectuele eigendom

Intellectuele eigendom kan het onderscheid maken voor kmo’s binnen de kenniseconomie.

Door Ignace Vernimme, advocaat Stibbe

Stibbe Onze huidige economie is gebaseerd op kennis. Kennis is echter immaterieel, niet aan een territorium gebonden en als dusdanig relatief gemakkelijk over te dragen of te kopiëren. Daarenboven ontstaat kennis altijd in het hoofd van fysieke personen, een belangrijk gegeven binnen het kader van een werknemer/werkgeversrelatie. Materiële activa, zoals grondstoffen, daarentegen zijn gewoon de eigendom van de ondernemingen waarmee werknemers verder aan de slag kunnen.

Binnen een kenniseconomie is het voor een onderneming dus van primordiaal belang om de kennis die door haar werknemers of door derden waarmee zij samenwerkt wordt ontwikkeld, in eigendom te verwerven, de exclusiviteit of confidentialiteit ervan te verzekeren en de controle op de exploitatie en de verdere toepassing ervan te behouden.

Innovatie is zeker niet enkel en alleen voorbehouden aan multinationale ondernemingen. In tegendeel, zeker in een tijd van economische crisis, waarbij ondernemingen dienen te snijden in hun R&D budgetten, stelt men vast dat multinationale ondernemingen innovatie uitbesteden aan KMO’s. Daarnaast leggen menige KMO’s uit allerlei sectoren zich vandaag toe op innovatie, teneinde zich te onderscheiden van hun concurrenten en zich een marktdeel te verzekeren.

KMO’s erkennen vaak het belang van innovatie, maar gaan vaak voorbij aan de nood tot het beschermen van de binnen de onderneming verworven kennis. Hierbij denkt men in de eerste plaats aan de bescherming via intellectuele of industriële eigendomsrechten. Dit is de verzamelterm voor een aantal juridische beschermingsregimes die de begunstigde ervan een tijdelijk monopolie toekennen voor zijn creativiteit of zijn investering. Doch, de beslissing om bepaalde verwezenlijkingen via dergelijke rechten te monopoliseren, zoals bijvoorbeeld het aanvragen van octrooien voor uitvindingen, is in principe slechts één van de stappen in de beschermingstrategie:

De eerste stap die een onderneming dienaangaande dient te nemen is zich ervan te vergewissen dat ze de intellectuele rechten verwerft die eventueel in hoofde van haar werknemers alsook in hoofde van haar onderaannemers ontstaan. Het is inderdaad zo dat bepaalde intellectuele rechten niet automatisch toekomen aan de werkgever of de besteller. De opname van specifieke bepalingen in het arbeidscontract of in het bestellingscontract is dan ook vereist.
De tweede stap is zich, zowel juridisch als praktisch, verzekeren van de vertrouwelijkheid van de commerciële en technische bedrijfsgeheimen (know-how). Menige ondernemingen werden reeds geconfronteerd met het vertrek van werknemers naar concurrenten of met concurrentie van ex-werknemers. Hierbij diende de onderneming vast te stellen dat belangrijke bedrijfsinformatie werd gelekt en/of meegenomen. Een praktische manier om dit gevaar in te perken is bv. de toegang tot bepaalde informatie aan een bepaald deel van het personeel te ontzeggen of onmogelijk te maken. Het bewaren van confidentialiteit is van cruciaal belang, gezien bepaalde intellectuele rechten, zoals bv. een octrooi of een model, nieuwheid als beschermingsvoorwaarde vereisen. Bij gebrek aan confidentialiteit kan de nieuwheidsvereiste namelijk in het gedrang komen.
De derde stap is het in kaart brengen van de kennis en de eventueel reeds verworven rechten. Dit overzicht zal de controle op de kennis ten goede komen. Het zal toelaten te bepalen waar er eventueel bescherming of bijkomende bescherming dient te worden verworven en het kan een belangrijke rol spelen in de waardebepaling van de onderneming of de bedrijfstak. Zo speelt intellectuele eigendom niet enkel een beschermingsrol maar kan ze ook bijdragen tot de valorisatie van de activa in de onderneming.

Wilt u ook uw IE-strategie aftoetsen?

Contacteer dan de accountmanager in uw provincie en verneem alles over de bescherming van uw intellectuele eigendom.

Interesse in dit onderwerp?

Kom dan alvast op 5 oktober 2010 naar het ICC in Gent! Dan organiseert het Agentschap Ondernemen in samenwerking met alle IE-stakeholders een groots event over intellectuele eigendom voor kmo’s. Wilt u deze IE-stakeholders leren kennen? Een gratis individueel advies krijgen van een expert of meerdere interessante infosessies volgen…reserveer dan alvast deze datum!